Het bereik van je draadloze derailleur vergroten met een langere kooi
Je gravelbike is een beest, maar soms wil je net dat beetje extra. Een grotere cassette geeft je die ademruimte op steile, modderige klimmen. Het enige probleem?
Je standaard derailleur is vaak te klein om die enorme kransjes te bedienen.
De ketting raakt uitgerekt, de bovenste pulley krast tegen de cassette en schakelen wordt een gok. Het gevoel dat je net iets te weinig versnellingen hebt op het moment dat je het hardest nodig hebt, herken je wel? Dat is precies het probleem dat we oplossen met een langere derailleurkooi.
Waarom een langere kooi nodig is voor grotere cassettes
Standaard derailleurkooien zijn ontworpen voor een bepaalde kettingcapaciteit. Dit is het verschil in kettingspanning dat de derailleur moet compenseren wanneer je van de kleinste naar de grootste krans schakelt.
Een lange kooi is simpelweg een hefboom. Door de afstand tussen de bovenste en onderste pulley te vergroten, kan de derailleur meer ketting opvangen zonder dat de spanning te strak of te slap wordt.
De tweede reden is de B-tension. Zonder langere kooi of verlenger loop je letterlijk vast. De bovenste geleiderol (pulley) komt zo dicht bij de grootste krans van je cassette dat ze elkaar raken of een enorm lawaai maken.
Je verliest soepelheid en je derailleur kan de ketting niet netjes op het tandwiel leggen. Een langere kooi trekt die pulley veilig terug, waardoor je met een gerust hart een 42T of zelfs een 46T cassette kunt monteren.
De maximale capaciteit van je huidige derailleur bepalen
Voordat je gaat shoppen, moet je weten wat je nu hebt. Het zou zonde zijn als je een dure upgrade koopt die alsnog niet werkt.
Pak je doos of de specificaties erbij. Voor Shimano GRX Di2 (serie 8000/8100) is de officiële maximale cassettegrootte vaak 34T of 42T, afhankelijk van of je de 1x of 2x versie hebt.
Om je capaciteit te berekenen, tel je het verschil in het aantal tanden van je voorbladen (bij 2x) op bij het verschil van je cassette. De meeste GRX achterderailleurs hebben een totale capaciteit van ongeveer 40T tot 42T. Als je een 40T cassette wilt monteren en je hebt een 2x crankstel met 50/34T, zit je al snel aan de limiet. Je kunt dit makkelijk online opzoeken via de Shimano specificaties of met een simpele berekening op een papiertje.
Aftermarket kooien monteren op je elektronische derailleur
Gelukkig hoef je niet meteen je dure Di2 derailleur weg te gooien. De markt voor aftermarket onderdelen bloeit. Bedrijven zoals Garbaruk en Kogel Bearings maken prachtige, langere kooien die specifiek zijn ontworpen voor Shimano groepen.
Een Garbaruk kooi is vaak gemaakt van geanodiseerd aluminium en is een flink stuk langer dan de standaard plastic versie.
Dit geeft je meteen de extra capaciteit die je nodig hebt. Wat deze upgrade extra aantrekkelijk maakt, zijn de oversized pulley wheels.
Vaak leveren ze de kooi als set met grotere, lagergelagerde pulleys (meestal 13T of 14T in plaats van de standaard 11T). Minder wrijving betekent efficiënter trappen en het ziet er ook nog eens top uit. De prijs voor zo’n set ligt vaak tussen de €120 en €180, afhankelijk van het materiaal en het aantal tanden van de pulleys. Het vervangen van de kooi is vrij rechttoe rechtaan: je draait de veer los, haalt de pinnetjes eruit en klikt de nieuwe kooi erop.
Het gebruik van een derailleurpad verlenger (RoadLink)
Als je niet direct een nieuwe kooi wilt kopen of als je kooi niet verkrijgbaar is voor jouw specifieke model, is er de derailleurpad verlenger.
Het bekendste merk is Wolf Tooth met hun RoadLink of GoLink. Dit is een simpel, stukje metaal dat je tussen je derailleur en het frame (de derailleurpad) schroeft. Het verplaatst de hele derailleur een stukje naar achteren.
Door de derailleur verder naar achteren te plaatsen, creëer je de benodigde ruimte voor de bovenste pulley om langs een cassette van 42T of 46T te komen. Het grote voordeel is dat je je originele kooi en pulleys kunt houden.
De prijs is ook vriendelijk: een Wolf Tooth RoadLink kost ongeveer €20 tot €25.
Een nadeel is dat de schakelprecisie soms iets minder is op de kleinere kransjes, omdat de geometrie van de derailleur verandert. Je moet de B-schroef vaak extreem ver indraaien om alles goed af te stellen.
De B-schroef en kettinglengte correct afstellen na de upgrade
Als je de nieuwe kooi of verlenger hebt gemonteerd, ben je er nog niet. Het echte werk zit in de afstelling. De belangrijkste schroef is de B-schroef.
Deze bepaalt de afstand van de bovenste pulley tot de tanden van de cassette.
Veelgestelde vragen
Draai hem met de klok mee om de pulley verder van de cassette te houden (als je een grotere cassette gebruikt). Doe dit terwijl je de fiets in de grootste versnelling zet (achterste kleinste krans).
Daarnaast is de kettinglengte cruciaal. Een langere kooi en een grotere cassette vragen simpelweg meer schakels. Als je ketting te kort is, loop je het risico dat je de derailleur kapot trekt of de ketting breekt als je per ongeluk schakelt terwijl je stilstaat.
Gebruik de 'grote-over-grote' methode: schakel voorin op het grootste blad en achter op de grootste krans.
Tel het aantal extra schakels dat je nodig hebt op en voeg die toe. Een nieuwe, iets langere ketting is vaak onvermijdelijk voor een perfect resultaat. Kan ik een grotere cassette monteren zonder nieuwe derailleur?
Ja zeker. Door een aftermarket lange kooi (zoals van Garbaruk) of een derailleurpad verlenger (zoals een Wolf Tooth RoadLink) te monteren, kun je de capaciteit van je bestaande derailleur aanzienlijk vergroten.
Je bespaart honderden euro's ten opzichte van een complete nieuwe groep. Wat is de maximale cassette voor een standaard GRX Di2?
De standaard GRX 815 Di2 derailleur is officieel ontworpen voor maximaal een 34T (bij 2x) of 42T (bij 1x) cassette.
Met een verlenger of lange kooi kun je dit vaak oprekken naar 42T of 46T, soms zelfs 50T, maar dan zit je wel aan de maximale limiet van de derailleurcapaciteit.
Is het vervangen van een derailleurkooi moeilijk?
Het vereist wat technische kennis en het ontspannen van de veer, maar is met de juiste inbussleutels goed zelf te doen. Zorg dat je een veiligheidsbril draagt als je de veer loslaat, die schiet er soms hard uit. Heeft een langere kooi invloed op het schakelgedrag?
Ja, het schakelen kan iets trager aanvoelen, vooral op de kleinere kransjes, omdat de bovenste pulley verder weg staat.
De ketting heeft een langere weg af te leggen. Dit is vaak een acceptabele trade-off voor het enorme bereik dat je wint. Moet ik een nieuwe ketting kopen bij een langere kooi?
Ja, een grotere cassette en langere kooi vereisen meer kettingschakels om de spanning correct te houden. Zorg dat je altijd een nieuwe ketting koopt die past bij het aantal kransen op je cassette (11-speed ketting voor 11-speed cassette, etc.) en deze op de juiste lengte knipt.