Wat is de perfecte aerobe cadans voor efficiënt schakelen met SRAM AXS op gravel?
Een gravelbike is een avontuurlijke machine, en de SRAM AXS groep is de elektronische smeerolie die ervoor zorgt dat je soepel schakelt.
Maar er is één ding dat je rit kan maken of breken: je cadans. Dat is simpelweg hoe snel je trapt. Je wilt niet als een bezetene rondtrappen op een hoge versnelling, of languit hangen te pompen op de zwaarste verzetten.
De perfecte aerobe cadans is de sweet spot waarin je lichaam optimaal presteert, je ademhaling onder controle blijft en je de kracht van je benen direct naar het asfalt of de grindpaden overbrengt. En met de schakelprecisie van AXS heb je de perfecte gereedschappen in handen om die cadans vast te houden.
De ideale cadans voor gravelrijders
Stel je voor dat je een comfortabele wandeling maakt. Je bent niet aan het hollen, maar je stapt ook niet sloom.
Dat gevoel, maar dan op je fiets, is wat je zoekt. Voor de meeste gravelrijders ligt de ideale aerobe cadans tussen de 85 en 95 omwentelingen per minuut (tpm).
In deze zone functioneert je lichaam als een efficiënte motor. Je belast je spieren en hart- en longen op een evenwichtige manier, waardoor je langer en verder kunt gaan zonder total loss te raken. Waarom is dit zo belangrijk?
Onder de 80 tpm ga je zwaarder op je trappers staan. Dit belast je gewrichten en spieren meer en kan leiden tot vroegere verzuring. Boven de 100 tpm begin je je hartslag onnodig op te jagen en verbrand je meer energie dan nodig is voor hetzelfde tempo. Natuurlijk schommelt dit tijdens een rit.
Een korte steile klim vraagt om een lagere cadans (een 'power cadans' van 70-80), terwijl je in de afdaling even boven de 100 kunt schieten.
Het doel is om je basis-cadans zo veel mogelijk in die 85-95 tpm te houden.
Het verschil tussen 1x en 2x AXS setups
Het mooie van SRAM AXS is dat je kunt kiezen wat bij je rijstijl past. De meeste gravelrijders twijfelen tussen een 1x (éen voorblad) of een 2x (twee voorbladen) opstelling.
Deze keuze heeft een directe impact op hoe makkelijk je jouw ideale cadans kunt vasthouden.
Een 1x setup, zoals een SRAM Force 1 AXS met een 40T of 42T voorblad, is het toonbeeld van eenvoud. Minder kabels, minder onderdelen en je hoeft nooit na te denken over een voor derailleur. Het nadeel? De stappen tussen de versnellingen zijn groter.
Met een 10-42T cassette spring je soms ineens van een te lichte naar een net te zware versnelling. Hierdoor moet je net iets harder of zachter trappen, waardoor je cadans wat meer heen en weer schommelt. Je moet hier actiever mee bezig zijn. Een 2x setup, zoals een SRAM Rival AXS met 46/33T voorbladen, is de koning van de fijnafstelling.
Doordat je twee bladen hebt, zijn de stappen tussen de versnellingen veel kleiner.
Dit maakt het een stuk makkelijker om je cadans constant op 90 tpm te houden, ongeacht of je nu een lichte helling opdraait of een vlakke weg oprent. Je vindt altijd bijna precies het juiste verzet. Dit is ideaal voor rijders die houden van een strak ritme en minder van schommelingen in cadans.
De juiste cassette kiezen voor jouw cadans
Je cassette is je versnellingenkast. De keuze hier bepaalt of je in de beruchte 'cadans-doodzone' terechtkomt: net te zwaar om comfortabel te trappen, of net te licht om snelheid te houden.
Voor gravelrijders draait het allemaal om bereik (gear range) en de grootte van de stappen ertussen.
Standaard gravel cassettes, zoals een 10-42T, bieden een bereik van 420%. Dit is een prima start. Je hebt een licht genoeg verzet voor de meeste klimmetjes en een zwaar verzet om op tempo te blijven.
Echter, als je in de Ardennen of andere heuvelachtige gebieden fietst, kom je misschien net wat kracht tekort op de steilste stukken. Dan zak je onder de 80 tpm en verlies je efficiëntie. Veel serieuze gravelrijders upgraden daarom naar een cassette met meer bereik, zoals een 10-44T of een 10-50T. Zo'n 10-50T cassette geeft je een bereik van 500%.
Dat is een gamechanger. Je hebt een extreel licht verzet voor de zwaarste klimmen, waardoor je toch je cadans rond de 85 tpm kunt houden.
Tegelijkertijd mis je niet de zwaardere verzetten, want die 10T bovenaan de cassette zorgt ervoor dat je op de snelle afdalingen of met wind mee niet direct 'in het wiel' (te licht) trapt. Voor een 1x setup is een cassette van 10-50T of 10-52T vaak de beste keuze om je cadans optimaal te houden.
Schakelen onder belasting met SRAM AXS
Hier komt de magie van SRAM AXS om de hoek kijken. Proberen je cadans te bewaken terwijl je net op het punt staat om een helling op te knallen, is een kunst.
Je bent moe, je benen zitten vol melkzuur, en dan moet je ook nog schakelen. Met een mechanische groep kan een schakeling onder zware belasting leiden tot een hapering of zelfs een afgebroken ketting. Met SRAM AXS, en dan met name de Transmission modellen (de Eagle AXS derailleurs), is dit verleden tijd.
Deze systemen zijn ontworpen om te schakelen onder belasting. De derailleurs bewegen de ketting met extreme precisie naar de volgende tand, ongeacht hoe hard je op de pedalen staat.
Dit betekent dat je tijdens een steile klim vanuit een 42T naar een 36T kunt springen zonder je kracht te onderbreken.
De efficiëntie hiervan is enorm. Je verliest geen snelheid, je hoeft je cadans niet abrupt te veranderen en je blijft in je flow. Dit stelt je in staat om proactief te schakelen. Voel je dat de helling steiler wordt?
Schakel alvast terwijl je nog kracht hebt. De AXS groep zorgt dat het gebeurt, zodat jij je kunt concentreren op het behouden van je ideale cadans en het overeind blijven.
De invloed van kettinglijn op schakelefficiëntie
Er is nog een technisch detail dat je cadans beïnvloedt, iets waar veel rijders pas later achterkomen: de kettinglijn. Dit is de afstand van het midden van je crankstel tot het midden van je achterwiel.
Een rechte kettinglijn is een efficiënte kettinglijn. Als je ketting schuin loopt, bijvoorbeeld door te schakelen in de kleinste tandwielen met een groot voorblad, ontstaat er wrijving. Je moet harder trappen om hetzelfde te doen, en je cadans voelt zwaarder aan.
SRAM Force 1 AXS cranksets hebben standaard een kettinglijn van 45mm. Dit is specifiek ontworpen voor 1x setups om de ketting zo recht mogelijk te houden in de meest gebruikte versnellingen (de middelste tandwielen van de cassette).
Dit verhoogt de efficiëntie en zorgt voor een stiller, soepeler gevoel. Voor gravelrijders die met bredere banden rijden, heeft SRAM de 'Wide' varianten geïntroduceerd. Deze cranksets hebben een kettinglijn van 47.5mm. Dit lijkt een klein verschil, maar het geeft net wat meer ruimte tussen de crank en de framebuis en zorgt ervoor dat de ketting ook bij een brede gravelband in de juiste lijn loopt. Zorg dat je crankset en je achterderailleur op elkaar zijn afgestemd voor de juiste kettinglijn, want een verkeerde opstelling kan je efficiëntie en dus je comfortabele cadans flink in de weg zitten.
Veelgestelde vragen
Wat is de ideale cadans op een gravelbike?
Dit is persoonlijk, maar een aerobe cadans tussen de 85 en 95 omwentelingen per minuut wordt vaak als efficiënt beschouwd.
Is een 1x of 2x setup beter voor het behouden van mijn cadans?
Een 2x setup heeft kleinere stappen tussen de versnellingen, wat het makkelijker maakt om een constante cadans te behouden. Een 1x setup is eenvoudiger en robuuster, maar vereist iets meer aanpassing in je trapfrequentie.
Welke cassette heb ik nodig voor gravel met SRAM AXS?
Veel gravelrijders kiezen voor een 10-44T of 10-50T (mullet) cassette voor voldoende bereik op steile klimmen. Dit helpt om je cadans boven de 85 tpm te houden op de zwaarste stukken.
Kan ik soepel schakelen onder zware belasting met SRAM AXS?
Ja, de elektronische derailleurs (vooral de Transmission modellen) zijn ontworpen om zelfs onder zware belasting precies te schakelen.
Wat is de kettinglijn van een SRAM AXS gravel crankset?
De standaard kettinglijn is vaak 45mm, maar de 'Wide' versies gebruiken 47.5mm om ruimte te maken voor bredere gravelbanden en een efficiëntere lijn te garanderen.
Praktische tips om jouw cadans te vinden
De theorie is mooi, maar de praktijk is je echte meetlat. Ga naar buiten en experimenteer.
Zet je Garmin of Wahoo scherm zo in dat je constant je cadans ziet. Probeer eens een hele rit actief te blijven focussen op dat getal. Voel je het verschil als je op 88 tpm blijft ten opzichte van 75 tpm? Waarschijnlijk wel. Gebruik de AXS app om je schakelpaden aan te passen.
Als je merkt dat je in een 1x setup telkens net te zwaar of te licht zit, kun je overwegen om je voorblad te veranderen. Een 2T kleiner voorblad (bijvoorbeeld van 42T naar 40T) kan je helpen om vaker in je sweet spot te blijven zonder constant te hoeven schakelen.
Vergeet niet dat gravelrijden draait om comfort en efficiëntie, niet om de hoogste topsnelheid.
Vind jouw ritme, vertrouw op je AXS en geniet van de rit.