Hinderlijke cockpit trillingen verminderen met speciale elastomeren onder je stuurlint
Je staat aan de start van een epische gravelrit. De koffie is warm, de adrenaline stroomt.
Maar ergens achterin je hoofd speelt al een klein, vervelend stemmetje: "Straks maar weer die slapende handen...". Het is een bekend fenomeen, vooral op ruwere ondergrond. Die constante, hoge trillingen die vanuit het stuur via je polsen je hele armen in werken.
Je stuurspieren verkrampen, je grip wordt harder in plaats van relaxter, en na een uur of twee voelt het alsof je handen niet meer van je stuur af willen. Het is de nummer één reden waarom gravelritten soms meer een gevecht worden dan een genot. Maar er is een simpele, bijna magische oplossing die je wereld (en je handen) kan veranderen.
Waarom je handen en polsen zo'n last hebben van je gravelbike
De oorzaak van al die ellende ligt vaak in de details. Het begint bij de bandenspanning.
Op een gravelbike wil je geen strakke racebandjes waar je elke steen door voelt, maar ook weer niet te zacht, want dan rijdt het als een natte krant. De sweet spot ligt vaak tussen de 1,8 en 2,5 bar, afhankelijk van je gewicht en bandbreedte. Maar zelfs met de perfecte spanning blijft er oneffenheid over.
De ondergrond van je pad is nu eenmaal niet asfalt. Elke kleine schok, elke grindkorrel, elke wortel die je raakt, stuurt een schokgolf naar boven.
Je armen en handen fungeren als de vering van je bovenlichaam. Die constante, hoge frequentie trillingen zijn de echte boosdoeners. Ze zorgen ervoor dat je bloedvaten en zenuwen in je handpalmen worden afgekneld, met dat vervelende, tintelende gevoel van slapende handen als gevolg. Je polsen staan ook vaak in een onnatuurlijke hoek, wat de klachten alleen maar verergert.
De stille held: wat zijn stuur elastomeren en gelpads?
Stel je voor dat je een laagje van de allermooiste, meest dempende sportieve autostoel tussen je handen en het stuur zou kunnen leggen. Dat is precies wat een gelpad of stuur elastomeer doet.
Het zijn kleine, flexibele vormen van materiaal die je direct op je stuur plakt, vóórdat je je stuurlint eromheen wikkelt.
Ze zijn gemaakt van speciale polymeren die ontworpen zijn om trillingen te absorberen en te verspreiden, in plaats van ze direct door te geven. Het verschil met simpelweg een dikker stuurlint of dubbel wikkelen is het werkingsprincipe. Twee lagen stuurlint maakt het stuur wel dikker, maar dempt de hoogfrequente trillingen minder effectief.
Een gelpad vangt ze op en maakt ze onschadelijk. Ze zijn er in verschillende vormen: sommige zijn smallere strips die je op de 'tops' (het rechte stuk bovenop) plakt, andere zijn bredere pads die je op de drops (de gebogen delen) kunt monteren. Ze voegen amper gewicht toe, maar het effect op comfort is vaak direct merkbaar.
Zelf aan de slag: installatie van gelpads onder je stuurlint
Denk je nu: "Dat klinkt ingewikkeld, dat is niks voor mij"? Niets is minder waar.
Dit is een klusje van maximaal twintig minuten dat je met simpele gereedschappen kunt doen.
Je hebt alleen een beetje isopropylalcohol (of een ontvetter), een schoonmaakdoekje en eventueel een fönd nodig. De stappen zijn helder. Ten eerste: haal je oude stuurlint eraf en maak het stuur brandschoon en vetvrij.
Vetresten zijn de vijand van goede plakranden. Daarna bepaal je de plek.
De meeste mensen hebben het meeste baat bij pads op de rechte stukken (tops) en de eerste helft van de drops, want dat zijn de plekken waar je handen het langst verblijven. Plak de pads vast. Sommige merken hebben een plaklaagje, andere moet je vastzetten met een beetje water of met het stuurlint zelf. Dan komt het leukste deel: het wikkelen.
Je wikkelt het stuurlint over de pads heen. Door de dikte van de pads span je het lint strakker dan normaal.
Begin bij de bar ends, werk omhoog en zorg dat elke nieuwe laag ongeveer de helft van de vorige overlapt. Bij de bochten van het stuur span je het lint extra strak om te voorkomen dat de pads verschuiven. Als je klaar bent, kun je de uiteinden vastzetten met de bijgeleverde plakstrips of afplaktape. Klaar is kees. Je stuurt voelt meteen anders aan.
Een gelpad vangt de trillingen op en maakt ze onschadelijk. Het effect op comfort is vaak direct merbaar.
De alternatieven: als gelpads alleen niet genoeg zijn
Natuurlijk, gelpads zijn een fantastische upgrade. Maar soms zit het probleem dieper.
Als de trillingen echt extreem zijn, of als je op zoek bent naar de ultieme comfortervaring, zijn er andere opties die je kunt overwegen.
De meest impactvolle na de gelpads is een verende stuurpen. De Redshift ShockStop is hier de absolute standaard in de gravelwereld. Deze stuurpen bevat een elastomeer veermechanisme dat tot wel 70% van de schokken en trillingen die via het voorwiel binnenkomen, absorberen.
Je stuurt beweegt een klein beetje mee met de schokken, waardoor je armen en schouders veel minder te verduren krijgen. Het voelt alsof je op een luchtbed rijdt. De prijs ligt rond de €200,-, een flinke investering, maar voor velen het geld meer dan waard. Een andere, meer basale optie is simpelweg je banden verbreden.
Ga je nu op 35mm? Probeer eens 40mm of 45mm.
Een bredere band kan op een lagere spanning worden gereden, wat de rolweerstand misschien een klein beetje verhoogt, maar het comfort aanzienlijk verbetert. Vergeet niet dat de bandenspanning de hefboom is: met een bredere band kun je de druk vaak een halve bar lager zetten, wat een wereld van verschil maakt.
Carbon sturen en andere slimme trucs voor een zacht ritje
Naast de bekende oplossingen zijn er ook nog de wat minder voor de hand liggende opties. Een materiaal dat van nature demping in zich heeft is carbon.
Een carbon stuur is niet alleen lichter dan een aluminium stuur, het trilt ook minder over.
Door de speciale manier waarop de carbonvezels (de 'lay-up') worden gevlochten, kan het stuur een beetje flexen en trillingen absorberen. Sommige merken, zoals Specialized met hun 'Hover Bar', hebben zelfs een specifieke vormgeving die de bovenkant van het stuur lichtjes omhoog laat buigen, wat zowel de doorbuiging als de demping vergroot. De vorm van het stuur zelf speelt ook een rol.
Sommige gravelsturen hebben een kleine flare (uitwaaiering naar beneden), wat je polsen in een meer ontspannen hoek zet en de druk vermindert. Tot slot is er nog de oude vertrouwde 'double wrapping'-techniek, een legende in de Parijs-Roubaix klassieker. Je wikkelt simpelweg twee lagen stuurlint over elkaar. Dit maakt het stuur wel een stuk dikker, wat niet voor iedereen fijn is, maar het dempt wel degelijk extra. Je kunt dit combineren met gelpads voor een ultieme combinatie van demping en grip.
Veelgestelde vragen over stuur demping
Helpen gelpads echt tegen slapende handen?
Ja, absoluut. Ze zijn vaak de meest effectieve simpele oplossing.
De meeste slapende handen ontstaan door een combinatie van een onnatuurlijke polshouding en constante, hoogfrequente trillingen. Gelpads zijn specifiek ontworpen om die hoge frequenties te absorberen, waardoor de druk op de zenuwen in je handpalmen afneemt. Maakt een gelpad mijn stuur veel dikker?
Het voegt ongeveer 2 tot 3 mm dikte toe.
Voor mensen met kleinere handen kan dit even wennen zijn, maar voor de meeste mensen met gemiddelde tot grote handen voelt dit juist comfortabeler en beter in de hand.
Je hebt een stevigere, dikkere grip waardoor je minder kracht hoeft te zetten. Kan ik twee lagen stuurlint over elkaar wikkelen?
Zeker. 'Double wrapping' is een beproefde methode.
Je kunt een basislaag aanbrengen, en daar overheen een tweede, dikkere laag. Dit geeft extra demping en een steviger gevoel.
Het is een goedkope manier om het comfort te verhogen zonder nieuwe onderdelen te kopen.
Wat is de beste bandenspanning voor comfort?
Dit hangt af van je gewicht, je bandbreedte en de ondergrond. Als vuistregel voor gravel (met banden van 35-45mm) kun je beginnen met ongeveer 2,0 bar. Voel je te veel weerstand of stuiter je te veel? Dan is 0,2 bar verhogen vaak de oplossing.
Voel je elke steen? Verlaag de druk met 0,2 bar.
Dit is echt een kwestie van proberen. Zijn er sturen met ingebouwde demping?
Ja, die zijn er. Merken zoals Specialized hebben sturen (de 'Hover' serie) ontwikkeld met een specifieke vorm en carbon lay-up die zorgen voor extra doorbuiging en demping.
Ook zijn er sturen met een soort van elastomeer-inserts in de stuurhoeken, al zijn die vaak moeilijker te vinden. Dit is de high-end optie voor wie alles geïntegreerd wil hebben.